รู้รอบให้ทันกับปัญหากฎหมาย เมื่อมีการถูกจับกุม

แม้รัฐธรรมนูญจะประกันสิทธิเสรีภาพไว้ โดยกำหนดเอาว่า ห้ามจับกุม คุมขัง ตรวจค้นตัวคน หรือกระทำการใดอันกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพ เว้นแต่ อาศัยอำนาจของกฎหมาย

แต่ถ้าไปทำความผิดขึ้นมา เราก็ต้องถูกบังคับโดยกฎหมายให้ต้องรับโทษ ซึ่งกระบวนการรับโทษนั้นจะเริ่มจากการถูกจับกุม การควบคุมตัว หรืออาจถูกตรวจค้นบ้าน

เมื่อมีคนมาแจ้งความกับตำรวจกล่าวหาเรา ตำรวจจะเรียกตัวเราไปพบเพื่อสอบปากคำ การเรียกตัวก็อาจจะเป็นการเชิญมา หรือออกหมายเรียกก็ได้ และเมื่อปรากฏว่าเราเป็นผู้ต้องสงสัยว่ากระทำความผิด เราก็อาจถูกจับ

ซึ่งการจะถูกจับนั้นตามปกติแล้วจะต้องมีหมายจับ การจะจับกุมบุคคลคนหนึ่งนั้น ไม่ใช่เรื่องที่ตำรวจจะผูกขาดเสียแล้ว เพราะรัฐธรรมนูญกำหนดให้ต้องมีคำสั่งศาล หรือหมายศาล
เท่ากับว่าศาลท่านเข้ามามีบทบาทในการกำกับดูแลเรื่องเสรีภาพในตัวประชาชนมากขึ้น อย่างไรก็ตามหากเป็นการกระทำความผิดซึ่งหน้า หรือพบว่าคนนั้นกำลังทำการอันควรสงสัยว่าจะทำผิดหรือทำผิดมาแล้ว และจะหลบหนี เช่น ถือปืนวิ่งมา เช่นนี้ถือได้ว่ามีเหตุจำเป็นตามที่กฎหมายกำหนดแล้ว ตำรวจก็สามารถจะใช้อำนาจจับกุมเราได้โดยไม่ต้องใช้หมายจับ

สิ่งที่ควรรู้มากกว่านี้ก็คือ แม้จะมีหมายจับก็จะจับแบบไม่ดูตาม้าตาเรือไม่ได้ เพราะกฎหมายห้ามจับในที่รโหฐาน คือ ที่ที่ไม่ใช่สาธารณะ เว้นเสียแต่ว่าจะมีหมายค้นด้วย นั่นคือข้อที่ผู้กลัวถูกจับโดยหมายจับมักเก็บตัวในบ้าน ไม่กล้าย่างเท้าออกมาเพ่นพ่านจนเจอหมายจับ แต่ก็ใช่ว่านอนอยู่ในบ้านแล้วจะรอด เมื่อมีหมายค้นเสริมเข้ามาก็สามารถเข้าไปและจับเราได้

เมื่อถูกจับ ก่อนอื่นก็จะต้องตั้งสติให้ดี และต้องมีการขอประกันตัวออกมา ซึ่งในเรื่องของการจับโดยตำรวจนั้น ใช่ว่าอยากจับก็จับกันง่ายๆ กระบวนการสืบสวนสอบสวน ก็ต้องกระทำกันก่อน เว้นเสียแต่ว่าเป็นการกระทำผิดกันซึ่งๆ หน้า หรือตามที่ว่าไว้ข้างต้น รวมทั้งกรณีที่มีการชี้ตัวให้จับ เมื่อมีการจับกุมแล้ว ต้องนำตัวไปที่สถานีตำรวจ โดยต้องอ่านหมายจับให้ฟังถึง สาเหตุว่าจับทำไม ?? นอกจากนี้เจ้าพนักงานตำรวจยังมีอำนาจค้นตัวและยึดของไว้ โดยต้องแจ้งข้อหาให้ทราบพอสมควรแล้ว ต้องให้โอกาสผู้ถูกจับได้บอกกล่าวญาติให้รู้ด้วย

การควบคุมตัวนั้น กฎหมายท่านอนุญาตให้คุมตัวไว้ หรือปล่อยชั่วคราว โดยมีประกันหรือไม่มีประกันก็ได้
ดังนั้น อย่ากลัวไปว่าจับแล้วจะถูกควบคุมตัวไว้เลยทุกกรณี หากจะควบคุมก็ทำได้เพียงที่จำเป็นตามพฤติการณ์แห่งคดี ถ้าเป็นความผิดเล็กน้อยที่เรียกว่าลหุโทษ ก็จะควบคุมตัวไว้ได้ไม่เกิน 48 ชั่วโมง นับแต่เวลาที่ถูกนำตัวไปไว้ที่ทำการของตำรวจ หากทำไม่ได้ เจ้าหน้าที่ตำรวจจะต้องนำตัวผู้นั้นไปส่งศาล เพื่อให้พนักงานอัยการหรือตำรวจยื่นคำร้องต่อศาล เพื่อพิจารณาว่ามีเหตุที่จะขังเอาไว้ต่ออีกหรือไม่และนานเท่าใด ซึ่งต้องไม่เกิน 3 วัน หากจำเป็นต้องควบคุมตัวไว้นานกว่านั้น จะต้องขออนุญาตจากศาล โดยเรียกว่า " ฝากขัง " นั่นคือการที่ตำรวจขอให้ศาลออกหมายขัง ภายในกรอบที่กฎหมายกำหนด เมื่อตำรวจทำสำนวนเสร็จแล้วจะต้องทำความเห็นว่า ควรฟ้องหรือไม่ฟ้อง ไปให้พนักงานอัยการ

ไม่ใช่ว่าถูกจับแปลว่าทำผิดเสมอไป แต่กลายเป็นผู้ต้องหา และอาจเลยไปเป็นจำเลยต่อไปได้
หากการสอบสวนตรวจสำนวนแล้ว เราอาจพ้นคดีไม่มีความผิดก็ได้ ผลจะเป็นอย่างไรนั้นเรื่องหนึ่ง แต่ในการถูกจับนั้นมันน่าที่จะต้องรู้ถึงสิทธิอันพึงมีเอาไว้

.